* ( الْكاذِبِينَ . اذْهَبْ بِكِتابِي هذا فَأَلْقِه إِلَيْهِمْ ثُمَّ تَوَلَّ عَنْهُمْ فَانْظُرْ ما ذا يَرْجِعُونَ ) * نمل : 27 و 28 . يعنى : سليمان فرمود : به زودى مىبينيم كه راست گفته‌اى يا از دروغگويانى اين نامه مرا ببر و به طرف آنها بيانداز و در كنار باش و به بين چه جوابى ميدهند . قضيّه هدهد و سليمان عليه السّلام در اينجا ختم مىشود و از آيات روشن مىشود كه هدهد از يك دانشمند ممتاز بيشتر ميداند و از رموز كائنات مطَّلع است و از بشر در علم خويش صدها مراحل پيشرفته تر است در « نمل » گفته شد كه مورچگان ما انسانها را با اسم و رسم ميشناسند و بشر با آن همه زحمت در شناختن اين حشره عجيب هنوز به آنچه قرآن فرموده نرسيده است در باره هدهد مطلب از آن هم دقيقتر است . نكات مستفاد از آيات بقرار ذيل است : 1 - هدهد با سليمان سخن گفته و ما فى الضمير خويش را اظهار داشته و سليمان بدان پىبرده است و هدهد در رديف لشكريان او بوده و به او در لشكركشى كمك ميكرده است در حالات سليمان گفته شد كه بتصريح قرآن آنحضرت زبان پرندگان را ميدانست . 2 - هدهد از قوم سباء بسليمان خبر آورد و گفت زنى پر ساز و برگ به آنها حكومت مىكند ، آنها آفتاب پرستند شيطان آنها را فريب داده است . به بينيد اين پرنده چطور بسليمان گزارش ميدهد و چطور مثل يك تربيت يافته و دوره ديده سخن ميگويد و عمل آنها را بشيطان نسبت داده و تقبيح مىكند . 3 - مهمتر اينكه ميگويد : خدائى را كه پنهان شده آسمانها و زمين را خارج مىكند و نهان و آشكار را ميداند پرستش نميكنند در اين باره رجوع كنيد به « خباء » آيا هدهد ميداند كه برق در ميان ابرها نهان است و خدا آشكار مىكند ؟ عسل در گلها نهان است ، شير در علفها و كاه ها نهان است ، حبوبات و ميوه ها در ذرّات آب و هوا و خاك نهاناند خدا اينها را خارج و ظاهر